Бес я ахвар, авур йифиз,
Пакама я, къарагъ виниз.
Чан хва, мектебдиз вач кIелиз,
Вакай са инсан жеривал.
Читать далее «Шиир. КIела, зи хва! Х.Тагьир. Детский стих на лезгинском языке»
Метка: лезгинский язык
Басня. Багъманчини адан рухваяр. Л.Толстой. Басня «Садовник и сыновья» на лезгинском языке
Багъманчидиз вичин рухваяр багъдиз къуллугъ ийиз вердишариз кIан хьана. Вич рекьидайла, ада рухвайриз эверна, лагьана: «Чан рухваяр, зун кьейила, куьн ципицI багъда къекъуьгъ, ана чилик кIевнавай затIар ава».
Гадайри, ана хазина кIевнава жеди лагьана, фикирна ва, буба кьейила, чил эгъуьниз башламишна; кьиляй-кьилиз багъдиз дериндай пер яна. Хазина абуруз жагъанач, амма багъдиз акьван хъсандиз пер ягъун хьанай хьи, ада са шумуд сеферда артух бегьер гуз башламишна.
Тарс 15. Вуж? Вуч? Суалриз жаваб гудай гафар
Инсандикай хабар кьадайла вуж? суал гуда.
Месела: Муса, юлдаш, руш.
Амай вири затIарикай хабар кьадайла вуч? суал гуда.
Месела: туп, майва, партал.
Шиир. Чи дагълар. Ж. Жаферов. Стих о горах на лезгинском языке
Кьуд пад вири къацу тамар —
ЭкIягъайд хьиз чичIед гамар.
Хъуьрезва куьн, течиз къамар,
Чан чи дагълар, чан чи дагълар.
Читать далее «Шиир. Чи дагълар. Ж. Жаферов. Стих о горах на лезгинском языке»
Тарс 14. Вургъу. Ударение в лезгинском языке
Гафуна са гьежа амайбурулай гужлуз акъатуниз вургъу лугьуда.
Месела: мекте́б, дафта́р, улу́бар.
Лезги чIала вургъу кьвед лагьай гьежадал аватда.
Месела: су-вар, бал-кIан.
Шиир. Лувар я чун. А. Мегьман. Детский стих на лезгинском языке
Чун Ватандин аялар я,
Гележегдин хиялар я.
Гьарма сад са мурад я чун,
Чи уьмуьрдал лап шад я чун.
Читать далее «Шиир. Лувар я чун. А. Мегьман. Детский стих на лезгинском языке»
Квез чидани?
Къадим гелер жагъанва
Тарихдин чешмейра дегь чIавара Гьиндистанда ва Китайда яшамиш хьайи лезгийрикайни са кьадар делилар ава. А уьлквейра лезгийрихъ шегьерар ва хуьрер авай.
И мукьвара Китайдин археологриз жагъанвай аламатдин затIуни тарихдин делилар мад гъилера субутна. Китайдин кефердинни рагъакIидай пата авай къумлухрикай садан дериндай и уьлкведин ва Франциядин археологриз ина 2 агъзур йис идалай вилик яшамиш хьайи къафкъазвийрин мумияр жагъанва. Абур са гъвечIи шегьерда яшамиш жезвай. Эгъуьнай чкадикай жагъай шейэри шагьидвалзавайвал, саки 2 агъузур йис идалай вилик къумлух чкада дегь девиррин къафкъазвийрин тайифа яшамиш жезвай. Абуру гъайванар хуьзвай, чилер дигизвай, хъицикьрикай цванвай пекер алукIзавай ва кIарасдин къаб-къажахрикай менфят къачузвай.
Шиир. Баркалла ваз, чан бала! Шагь-Эмир Мурадов. Детский стих на лезгинском языке
Агакьнава зав ви хабар,
Баркалла ваз, чан бала,
Чирда лугьуз на тарсар,
Баркалла ваз, чан бала!
Читать далее «Шиир. Баркалла ваз, чан бала! Шагь-Эмир Мурадов. Детский стих на лезгинском языке»
Гьикая. Жуван зегьмет. Гь. Межид
Базардин юкъуз Керимани адан дидеди са вижевай къарпуз къачуна. Чакьракьардай тIарам къарпуз къужахда кьур Кериман руфун иердиз серин хьана. Диде гьикьван алахънатIани, Керима адав къарпуз вахканач. Вичи, гьакI къужахда кьуна тухуда, лагьана.
Ингье рекьин са пайни тахьанмаз, Кериман метIера зурзун, юкьвани тIал гьатна, къарпуздиз, вич-вичелай гъилерай акъатна, катиз кIанзавай хьиз тир. Дидедин гъиле авай ичIи чанта аквазвай Кериман кефияр мадни чIур жезвай. «Агь, за вуч карна?…Эхна кIанда».
Тарс 13. Лабиал сесер квай гафар маса цIарцIиз акъудун
Лабиал сесер квай гафар са цIарцIяй маса цIарцIиз акъуддайла, лабиалвал къалурзавай «в» гьарф вич галай ачух тушир гьарфаривай чара авуна виже къведач.
Месела: Рух-ваяр жедач, ру-хваяр хьана кIанда.
Накь-вар жедач, на-кьвар хьана кIанда.
Читать далее «Тарс 13. Лабиал сесер квай гафар маса цIарцIиз акъудун»