Чеб кьве лишандикай ибарат, амма чпи са сес къалурдай гьарфариз туькIуьр хьанвай гьарфар лугьуда.
Лезги чIала 12 туькIуьр хьанвай гьарф ава:
гъ, гь, къ, кь, кI, пI, тI, хъ, хь, уь, цI, чI.
Метка: лезги чIал
Гьикая. Четин кьуьд. Гь. Межид
Чи классда Панагь лугьудай са гадани ава. Адан къиметар гьамиша пудар я. Амма яман мез авай гада я. Шумудра классда авай аялрихъ галаз хъелни хьана. Мадни вич гьа вич я хьи, я.
ФатIиматаз вичин халуди ам хайи юкъуз къизилдин перо авай са авторучка пишкешна. Кьве йикъалай ФатIиматан ручка квахьна. Классдай квахьна. Панагьа мад вичин яргъи мез вири классра къекъуьрна. «Са еке къарпуз чуьнуьхайдавай и гъвечIи ручка къвалав гваз эхиз жедани?» — лугьуз, закай бегьем «чуьнуьх гумбатI» авуна. Зал гьамиша ихтибардай ФатIимат и гафунихъ инанмиш тушир, гьакI ятIани, гьамни шаклу хьана. Читать далее «Гьикая. Четин кьуьд. Гь. Межид»
Метаграммаяр — Метаграммы на лезгинском языке
Тапшуругъ: Метаграммайриз жавабар жагъура ва кхьихь.
ЦI галайла, за крчарив яда куьн.
М галайла, закай хъсан жеда тIуьн.
ЧI галайла, жеда зун инсанрин кьула.
Р галайла – гьар са шофёрдин гъута.
Читать далее «Метаграммаяр — Метаграммы на лезгинском языке»
Тарс 2. Лезги чIалан элифба.Урок 2. Лезгинский алфавит
Вири гьарфариз санлай элифба лугьуда.
Лезги элифбада 45 гьарф ава. Абурукай 11 ачухбур, 33 ачух туширбур. Ь гьарфуни са сесни къалурдач.
Гьар са гьарфуниз вичин чка ва тIвар ава.
Ачух тушир б, в, г, гъ, гь, д, ж, з, п, пI, т, тI, ц, цI, ч, чI гьарфарин тIварар абурухъ э гьарф акална арадиз къведа: бэ, вэ, гэ, гъэ, гьэ, дэ, жэ, зэ,пэ, пIэ, тэ, тIэ, цэ, цIэ, чэ, чIэ.
Читать далее «Тарс 2. Лезги чIалан элифба.Урок 2. Лезгинский алфавит»
Гьикая. Кьуд мурад. К. Ушинский. Четыре желания
Кьуьд тир. Митя мурк авай гуьнедай гъелеррай авахьна, хъуькъвер яру хьана кIвализ хтана. «Пагъ, ажеб кеф жеда хъуьтIуьз! – лагьана ада бубадиз.- Заз, гьамиша кьуьд хьанайтIа, кIандай». Бубади Митядин гафар вичин къултухдин ктабда кхьена.
Читать далее «Гьикая. Кьуд мурад. К. Ушинский. Четыре желания»
Тарс 1. Сесер ва гьарфар. Урок 1. Звуки и буквы в лезгинском языке
Гьарфар сесерин лишанар я. Сесер чна лугьуда, гьарфар чна кхьида.
Бязи сесер са лишандалди, бязибур кьве лишандалди кхьида.
Сесер ачух ва ачух туширбур жеда.
Ачух сесерни гьарфаралди кхьида: Читать далее «Тарс 1. Сесер ва гьарфар. Урок 1. Звуки и буквы в лезгинском языке»
Гьикая. ХъуьтIуьн югъ. Гьаким Къурбан
Пакамахъ къарагъайла, инсанрай агь акъатна: кьуд пад вилин ишигъ тухудай кьван, лацу тир. Кьуьд хабарни авачиз атанвай. ЧIехи вацIун дере, ам элкъуьрна кьунвай кьакьан дагълар, дар куьчеяр, кIвалер – вири къалин, пурпу живеди кIевирнавай. Цав алахьнавай, анай анжах пакаман аяздихъ галаз экуь цIверекIар, яваш гарал къугъваз-къугъваз, авахьзавай… Япара ван гьатдайвал секин я. Гьич кицIерни элуькьзавач. Инсанриз, ничхирриз тIебиатди багъишнавай лацу кавалдикай хкечIиз кIанзавач.
Мах. Кьве куьтен. К. Ушинский. Два плуга
Ракьун гьа са кIусуникай гьа са чатук кьве куьтен авуна. Абурукай сад лежбердин гъиле гьатна ва гьасятда кIвалахдик экечIна. Муькуьди, са затIни тийиз, савдагардин туьквенда яргъалди къаткана. Са кьадар вахтарилай абур гьикI ятIани сад-садал гьалт хъувуна. Читать далее «Мах. Кьве куьтен. К. Ушинский. Два плуга»
Мах. Керекулни кьуьгъуьр. И. Агьмедов
Тама ракъини нур гузвай. Гар тарарин хилерал, зулун манияр ягъиз, экIя жезвай. Хъипи пешер, цавай лув гуз, тарарин кIаник аватзавай.
Керекулди, мегъуьн тарцин кIукIни кукIва ацукьна, вичин жуьреда гьарай-эвер ийизвай. Ам садлагьана акъваз хьана. Адаз, далудал пар алаз, жигъирдай физвай кьуьгъуьр акуна.
— Вун ични кIулал алаз гьиниз физва, кьуьгъуьр стха? — гьарайна керекулди.
Гьикая. Кефердин мирг
Кефердин мирг гзаф гуьрчег гьайван я. Адан кьил гзаф хилер алай крчари безетмишнава. Гатфарихъ куьгьне крчар аватна, цIийибур экъечIда.