___________________________________________________________________________
Дувулдилай кьулухъ къвезвай паюни гафуник цIийи мана кутада.
Месела: нехир — нехирбан, тIурар — тIурарган.
И гафара -бан ва -ган суффиксар я.
Лезги чIала гзаф ишлемишдай суффиксар: -бан, -суз, -лу, -ган, -чи, -хъан я.
Месела: дана — данарбан, кеф — кефсуз, гьуьрмет — гьурметлу, хуру — хуруган, араба — арабачи, гъуьрч — гъуьрчехъан.
_______________________________________________________________________________ Читать далее «Тарс 7. Суффикс»
Метка: урок
Тарс 6. Мукьва гафар. Гафунин дувул
______________________________________________________________
Са гафунин дибдикай сад ва я са шумуд гаф туькIуьриз жеда.
Месела: мекь гафуникай мекьи, мекьивал, мекьила гафар туькIуьра хьанва. Са гафунин дибдикай туькIуьр хьанвай гафариз мукьва гафар лугьуда.
________________________________________________________________ Читать далее «Тарс 6. Мукьва гафар. Гафунин дувул»
Тарс 5. Гафунин туькIуьр хьун. Гафунин диб ва эхир
______________________________________________________________
Гафунин дегиш жедай паюниз эхир лугьуда: гада-ди, гада-диз, гафара -ди, -диз гафунин эхирар я. Эхирар жуьмледа гафар сад-садахъ галаз алакъалу хьун патал ишлемишда.
Гафунин эхир
лишандалди къалурда.
Гафунин эхир галудайла амукьдай паюниз диб лугьуда: гада гафунин диб я. Гафунин диб
лишандалди къалурда.
__________________________________________________________________________________________ Читать далее «Тарс 5. Гафунин туькIуьр хьун. Гафунин диб ва эхир»
Тарс 4. Гафарин дибра ачух сесер дуьз кхьин
______________________________________________________________
Гаф дегиш жедайла, гафунин дувулдик квай ачух сесинин чкадал маса ачух сесинин ван къвез хьайитIа, гьа гаф дегиш хьайила ван къвезвай сесинин гьарф кхьида. Месела: фин — фена, гъун — гъана, кун — кана.
И къайда гзафни гзаф глаголрин дибриз талукь я.
_____________________________________________________________
Тарс 3. Гафара сесер дегиш хьун.
1-тапшуругъ. Гафар скобкада авай суалрин куьмекдалди дегишариз, кхьихь ва абур гьикI дегиш жезватIа, фикир це.
цал (куь?) ………….. хеб (куь?) ………………
каф (куь?) ………….. хьар (вучар?) …………..
хъач (куь?) …………… свах (вучар?) …………….
хак (куь?) …………… карч (вучар?) ……………
хат (куь?) …………… кас (вужар?) …………….
Тарс 2. Гафара ачух сесерин дуьзгуьнвал (3 синиф)
1-тапшуругъ. Агъадихъ ганвай гафар, гзафвилин кьадарда эцигна, кхьихь.
Багъ (ичин), багъ (лампадин), рагъ, вак, ракь, макь, гъвел, тIветI, сал, мал, векь, рехъ, сам, гъуд, гар, стол, кIам, там, гъед. Читать далее «Тарс 2. Гафара ачух сесерин дуьзгуьнвал (3 синиф)»
Тарс 1. Вилик ва кьулухъ жергедин ачух сесер (3 синиф)
1-тапшуругъ. Агъадихъ ганвай гафар ван акъудна кIела. Абур чеб-чпмвай квелди тафаватлу ятIа, тайинара.
1) Кьал, кьел, кьул, кьил; 2) кьар, кьер, кьур; 3) гъал, гъул, гъел, гъил; 4) каф, кеф, куф, киф; 5) цун, цан, цин; 6) багъ, рагъ, дагъ, сагъ, тагъ; 7) авам, ават, авач. Читать далее «Тарс 1. Вилик ва кьулухъ жергедин ачух сесер (3 синиф)»
2-классда грамматикадай кIелайбур тикрарун
1-тапшуругъ. КIела, ачух сесер къалурзавай гьарфар гьибур ятIа, лагь.
Керим дагъдин хуьре са авам итим тир. Адан гада Мирзеди шегьерда кIелзавай. Керима кIелайди тушир, ам, амай хуьруьнбур хьиз, вичин цан цаз, мал хуьз, зегьмет чIугваз дуланмиш жезвай.
2-тапшуругъ. Агъадихъ галай гафар алфавитдин къайдада кхьихь.
Элжекар, мяден, Ямудин, къизилгуьл, басма, итим,паб, дишегьли, руш, гада, уьрдег, етим, ЦIарак, тIур, савда. Читать далее «2-классда грамматикадай кIелайбур тикрарун»
Тарс 25. Жуьмлеяр (тикрарун)
1-тапшуругъ. КIела. Хабардин, суалдин ва эверг гунин жуьмлеяр гьибур ятIа лагь. Кхьихь жуьмлеяр.
Заз КцIарда са дуст ава. Квез адан тIвар чидани? Читать далее «Тарс 25. Жуьмлеяр (тикрарун)»
Тарс 24. Эвер гунин жуьмле. Урок 24. Восклицательное предложение
Са кар, кIвалах авуниз эвер гузвай жуьмледиз эвер гунин жуьмле лугьуда. Эвер гунин жуьмледин эхирда эвер гунин ишара (!) эцигда. Месела: Ктабар хуьх! Михьидаказ кхьихь! Читать далее «Тарс 24. Эвер гунин жуьмле. Урок 24. Восклицательное предложение»

