Метка: 3 класс

 

_______________________________________________________________________
Дувулдин юкьва жедай ва вичи гафарик  цIийи мана кутадай -Х- паюниз инфикс лугьуда.
Месела: алудун — ахлудун, акун — ахкун, мерд — намерд, фин — тефин.

Инфикс   лишандалди къалурда.

_______________________________________________________________________ Читать далее «Тарс 10. Инфикс (морфема, вставляемая в середину корня для образования грамматических форм глагола)»

  

 1-тапшуругъ. Префиксар чара ийиз, кхьихь.

Бейкарвал, бейкефвал, бейхабар, бедбахтвал, тефин, нагьахъдаказ, нарази, намерд, нахушвал, бейтереф, бейгьал, бейчара, датIана, такIан, татун, тагун, текьин.

2-тапшуругъ. Та-, те-, хъ-, на- префиксрин кумекдалди цIийи гафар туькIуьра, ахпа гьа гафар кваз жуьмлеяр кхьихь.

Фин, хуш, кIан, гун, мерд, хун, лагь.  Читать далее «Тарс 9. Префиксрин куьмекдалди цIийи гафар туькIуьрун.»

 

1-тапшуругъ. Са дувулдин гафар чара-чараз кхьихь.

  Атун, тефин, фин, хтун, хъфин, татун, акун, бахтлу, такун, бедбахтвал, бахтлувал, бахтавар, бахтикъара, фидайла, акурла.

_______________________________________________________________________
Гафунин дувулдилай вилик жедай, вичи цIийи гафар арадиз гъидай дибдин маналу паюниз префикс лугьуда.  
Месела: атун — татун, хабар — бейхабар, мерд — намерд, фин — тефин.

Префикс  лишандалди къалурда. Префикс гафунин дувулдихъ галкIурна кхьида.

_______________________________________________________________________ Читать далее «Тарс 8. Префикс (приставка)»

___________________________________________________________________________
       Дувулдилай кьулухъ къвезвай паюни гафуник цIийи мана кутада.
Месела: нехир — нехирбан,  тIурар — тIурарган.
       И гафара  -бан  ва  -ган  суффиксар я.
       Лезги чIала гзаф ишлемишдай суффиксар:  -бан, -суз, -лу, -ган, -чи, -хъан я.
Месела: дана — данарбан, кеф — кефсуз, гьуьрмет — гьурметлу, хуру — хуруган, араба — арабачи, гъуьрч — гъуьрчехъан.
_______________________________________________________________________________ Читать далее «Тарс 7. Суффикс»

 ______________________________________________________________
Са гафунин дибдикай сад ва я са шумуд гаф туькIуьриз жеда.
Месела: мекь гафуникай мекьи, мекьивал, мекьила гафар туькIуьра хьанва. Са гафунин дибдикай туькIуьр хьанвай гафариз мукьва гафар лугьуда.
________________________________________________________________ Читать далее «Тарс 6. Мукьва гафар. Гафунин дувул»

 ______________________________________________________________
   Гафунин дегиш жедай паюниз эхир лугьуда: гада-ди, гада-диз, гафара -ди, -диз гафунин эхирар я. Эхирар жуьмледа гафар сад-садахъ галаз алакъалу хьун патал ишлемишда.

   Гафунин эхир    лишандалди къалурда.

   Гафунин эхир галудайла амукьдай паюниз диб лугьуда: гада гафунин диб я. Гафунин диб    лишандалди къалурда.

 __________________________________________________________________________________________ Читать далее «Тарс 5. Гафунин туькIуьр хьун. Гафунин диб ва эхир»

______________________________________________________________
Гаф дегиш жедайла, гафунин дувулдик квай ачух сесинин чкадал маса ачух сесинин ван къвез хьайитIа, гьа гаф дегиш хьайила ван къвезвай сесинин гьарф кхьида. Месела: фин — фена, гъун  — гъана, кун — кана.

И къайда гзафни гзаф глаголрин дибриз талукь я.
_____________________________________________________________

Читать далее «Тарс 4. Гафарин дибра ачух сесер дуьз кхьин»

 

 

1-тапшуругъ. Гафар скобкада авай суалрин куьмекдалди дегишариз, кхьихь ва абур гьикI дегиш жезватIа, фикир це.

цал (куь?)   …………..                         хеб (куь?)  ………………
каф (куь?)   …………..                         хьар (вучар?)  …………..
хъач (куь?)  ……………                       свах (вучар?)  …………….
хак (куь?)  ……………                          карч (вучар?)  ……………
хат (куь?)  ……………                          кас (вужар?)  …………….

Читать далее «Тарс 3. Гафара сесер дегиш хьун.»

 

1-тапшуругъ. Агъадихъ ганвай гафар, гзафвилин кьадарда эцигна, кхьихь.

Багъ (ичин), багъ (лампадин), рагъ, вак, ракь, макь, гъвел, тIветI, сал, мал, векь, рехъ, сам, гъуд, гар, стол, кIам, там, гъед.     Читать далее «Тарс 2. Гафара ачух сесерин дуьзгуьнвал (3 синиф)»

1-тапшуругъ. Агъадихъ ганвай гафар ван акъудна кIела. Абур чеб-чпмвай квелди тафаватлу ятIа, тайинара.

 1) Кьал, кьел, кьул, кьил; 2) кьар, кьер, кьур; 3) гъал, гъул, гъел, гъил; 4) каф, кеф, куф, киф; 5) цун, цан, цин; 6) багъ, рагъ, дагъ, сагъ, тагъ; 7) авам, ават, авач.     Читать далее «Тарс 1. Вилик ва кьулухъ жергедин ачух сесер (3 синиф)»