Тарс 17. Хас тIварар

3sinif

 

   Инсанрин тIварар ва фамилияр, гьайванрин лакIабар, уьлквейрин, шегьеррин, хуьрерин, вацIарин, дагъларин, гьуьлерин тIварар – ибур хас тIварар я. Хас тIварар садалай гъейри, мад жедач. Хас тIварар жуьмледа гьинал алаз хьайитIани, чIехи гьарфунилай башламишна кхьида.

Инсанрин тIварари вуж? суалдиз, амай вири чан алай ва чан алачир затIарин тIварари вуч? суалдиз жаваб гуда.

1-тапшуругъ. Хас тIварар, чпи къалурзавай затIар: инсанар, шегьерар ва мсб. фикирда кьуна, кьилди-кьилди кхьихь.

1. Лезгийрин зурба шаир Саид Кьурагь райондин Кьуьчхуьррин хуьре дидедиз хьана. 2. Къурушрин хьур Кавказдин вири хуьрерилай вине ава. 3. Чубанрихъ галаз хиперин суьруь Сарабаш, Лекьен лугьудай кицIерини хуьзва. 4. Дербентдай Мегьарамдхуьруьз автобус са сятда хквезва. 5. Гьажи Гьуьсейнович Гашаров, Акимов Къурбан Халикьович, Агьед Гьажимурадович Агъаев лезги литературадин тарих чирунал машгъул я.

2-тапшуругъ. Кхьихь. Нуктаяр алай чкайрал хас тIварар эциг.

1. Зи имидиз са гъуьрчен кицI ава. Адан тIвар …………. я.
2. Зи чIехи стха армиядиз тухвана. Ада …………. шегьерда къуллугъзава.
3. Зи дустунин тIвар …………… я.
4. Чна ………….. шегьердин ……………… тIварунихъ галай мектебдин ученикриз кагъазар кхьизва. Абуру чазни кхьизва.
5. Чи хуьр …………… дагъдин ценерив гва. Чи хуьруьн кIаникай ……….. вацI авахьзава.

3-тапшуругъ. КIела, существительнийриз герек тир суалар эциг, гьайванрин лакIабар гьибур ятIа, лагь. Абур кхьенвай къайдадиз фикир це.

1. Гъуьрчез фена Алияр
Галаз тула ЦIаракни.
Хьана пара къекъуьнар –
Гъуьрч акунач кьвалакни.

2. Са къуьр авай Алидихъ,
ТIвар эцигна Япахъан.
ШапIа авай вичихъ,
Вични тир ам Чаплахъан.

(А. Билалов)

4-тапшуругъ. Куь синифда кIелзавай аялрин тIварар алфавитдин къайдада кхьихь.

Оставить комментарий